Vì sao Việt Nam vẫn cho phép sử dụng, nhập khẩu amiang trắng?

Sau 20 năm tranh cãi nhưng có hồi kết về sự độc hại của amiang trắng, Việt Nam hiện vẫn cho phép việc sử dụng và nhập khẩu amiang trắng nhóm serpentine.

Được mệnh danh là sợi vàng (trong tiếng Hy Lạp), sợi amiang trắng là một khoáng vật gồm nhiều sợi nhỏ, xốp và mềm dẻo liên kết với nhau theo dạng xoắn ốc thành ống hình trụ. Sợi amiang trắng sở hữu nhiều đặc tính khó có thể thay thế bởi các loại sợi tự nhiên hay nhân tạo như bền, cách điện, cách nhiệt, cách âm, dai, chịu được môi trường kiềm và ma sát tốt… Chính vì vậy, hơn 3000 sản phẩm ứng dụng thuộc nhiều lĩnh vực như vật liệu xây dựng, sản phẩm chịu ma sát, quần áo chịu nhiệt… đều đang sử dụng sợi amiang trắng như một nguyên liệu không thể thay thế. Việt Nam hiện vẫn đang cho phép sử dụng và nhập khẩu amiang trắng trong bối cảnh chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào kết luận được amiang trắng ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Những vật liệu amiang trắng ở Việt Nam

Ở nước ta, amiang trắng đang được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp ứng dụng như sản xuất các vật liệu ma sát, phân lân nung chảy, làm phân NPK, nồi hơi, đóng và sửa chữa tàu thủy, các sản phẩm quan trọng cho quân đội và an ninh quốc phòng… Các sản phẩm có chứa amiang trắng bao gồm sản phẩm nhập khẩu và sản xuất trong nước.

Một số sản phẩm chứa sợi amiang trắng được nhập khẩu vào Việt Nam tiêu biểu như vải amiang dùng trong điện phân nhà máy nhiệt điện, tấm amiang, sợi chịu nhiệt, tấm bảo ôn chống cháy bằng amiang dạng cuộn, dây amiang lõi đồng tẩm chì, tấm cách nhiệt bằng amiang, sợi amiang cách nhiệt dạng tấm hay tấm lót bằng amiang.

Trong nước, các doanh nghiệp đang sử dụng sợi amiang trắng để làm phân lân NPK, sản xuất tấm lợp, ống dẫn nước, má phanh ô tô, các sản phẩm dân dụng cách điện, cách âm, vật liệu chống ma sát, nồi hơi, đóng và sửa chữa tàu thủy.

Nhap Khau Amiang Trang

Đặc biệt, theo thông tin từ Bộ Xây dựng, 90% lượng sợi amiang trắng nhập khẩu đang được sử dụng để sản xuất tấm lợp fibro xi măng – một ngành nghề đã tồn tại gần 60 năm ở Việt Nam. Thực tế, ngành sản xuất tấm lợp amiang trắng phát triển do sản phẩm đáp ứng được nhiều phương diện mà người tiêu dùng kỳ vọng. Không chỉ bền với điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở vùng núi cao và biển đảo, tấm lợp amiang trắng với giá thành rẻ còn đáp ứng được khả năng chi trả nhiều đối tượng người tiêu dùng, nhất là bà con nghèo ở nông thôn và vùng sâu vùng xa. Bên cạnh đó, đây cũng là sản phẩm thích hợp để vận động cho các chương trình xóa đói giảm nghèo của Chính phủ, các chiến dịch giúp người dân khắc phục những hậu quả nghiêm trọng của thiên tai bão lũ.

Quy định cho phép sử dụng và nhập khẩu amiang trắng

Từ trước đến nay, các chính sách của Chính phủ Việt Nam đều cho phép sử dụng amiang trắng an toàn và có kiểm soát. Những chính sách này được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam luật hóa trong Khoản 2, Điều 7, Số 126 – Phụ lục 4 của Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 và Luật Hóa chất (Khoản 1, Điều 8 của Nghị định số 113/2017/NĐ-CP).

Đối với những đơn vị sản xuất có sử dụng amiang trắng, nhà nước quy định nồng độ bụi sợi amiang trắng trong không khí là 0,1 sợi/ml không khí khi tính trung bình 8h và không quá 0,5 sợi/ml không khí trong trung bình 1h. Đây là mức quy định tương đương với chuẩn Mỹ và nghiêm ngặt hơn so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.

Với riêng ngành sản xuất tấm lợp fibro xi măng – lĩnh vực đang sử dụng nhiều lượng amiang trắng nhất ở Việt Nam, các doanh nghiệp đã làm chủ công nghệ sản xuất và chế tạo dây chuyền thiết bị hiện đại đồng bộ, giúp giảm thiểu tối đa sự tiếp xúc của người lao động. Ngoài ra, các cơ sở sản xuất cũng phải tiến hành khám bệnh nghề nghiệp hàng năm cho công nhân và tổ chức quan trắc, giám sát môi trường nước, không khí với tần suất định kỳ 03 tháng một lần.

Quan điểm cho phép sử dụng amiang trắng một cách an toàn và có kiểm soát của Việt Nam cũng thống nhất với các nước tham gia Hiệp định Thương mại Tự do Liên minh Á – Âu tại kết luận buổi họp thứ 3 Ủy ban phối hợp của Hiệp định Thương mại Tự do giữa Liên minh Kinh tế Á – Âu và các thành viên (EAEU) với Đoàn Việt Nam ngày 12/12/2019: Phía EAEU nhấn mạnh rằng việc sử dụng và xử lý amiăng trắng có kiểm soát là an toàn với sức khoẻ con người. Điều này được dựa trên các nghiên cứu khoa học và vì thế không nên có bất kỳ lệnh cấm nào với việc kinh doanh loại sản phẩm này giữa các bên trong Hiệp định Tự do Thương mại.

Cơ sở khoa học cho việc sử dụng amiang trắng an toàn và có kiểm soát

Hiện nay, các nghiên cứu trong nước cũng như quốc tế về ảnh hưởng của amiăng trắng với sức khỏe con người và môi trường đều chưa cung cấp được bằng chứng bệnh tật liên quan đến sự độc hại của amiang trắng.

Các nghiên cứu quốc tế như Nghiên cứu trong 39 năm về tỷ lệ tử vong của công nhân bị phơi nhiễm với amiăng trắng ở Hy Lạp của L. Sichletidis D., Chloros D., Spyratos A.-B., Haidich I., Fourkiotou M., Kakoura D. và Patakas (2008), Nghiên cứu của nhà khoa học Weill, H., Hughes, J. and Waggenspack, C. (1979) hay Nghiên cứu của Gardner, M.J., Winter, P.D., Pannett, B. and Powell, C.A. (1986) đều cho thấy các bệnh liên quan đường hô hấp, sức khỏe và tuổi thọ của người dân có tiếp xúc với amiăng trắng trong sản xuất và sử dụng sản phẩm không khác những người hoàn toàn không tiếp xúc với amiăng trắng.

Nghiên cứu của Tiến sĩ Jques Dunnigan (Canada) (2014) về đề tài: “Những nghiên cứu dịch tễ học và độc học về các loại sợi amiăng trắng và rủi ro khi tiếp xúc”. Kết quả nghiên cứu cho thấy amiăng trắng an toàn hơn so với amiăng nâu và xanh, và khi amiăng trắng được sử dụng có kiểm soát, sẽ giảm thiểu các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động và người sử dụng.

Nhap Khau Amiang Trang

Tương tự, nghiên cứu trong nước của các chuyên gia đầu ngành tại Bệnh viện Xây dựng – Bộ Xây dựng, Cục Quản lý Môi trường Y tế – Bộ Y tế… cũng không phát hiện các trường hợp mắc bệnh ung thư do tiếp xúc với amiang trắng hoặc vật liệu có chứa amiang trắng.

Qua đây có thể thấy chính sách cho phép nhập khẩu amiang trắng cũng như sử dụng loại sợi khoáng này một cách an toàn và có kiểm soát là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn của Việt Nam để vừa phát triển kinh tế vừa mang lại các giải pháp an sinh xã hội cho người nghèo.


Bài mới hơn