Giá thành rẻ, lại có nhiều tính năng ưu việt, từ nhiều năm nay tấm lợp fibro xi măng được người dân sử dụng phổ biến, đặc biệt các vùng nông thôn.

Ông Hoàng Đăng Nam – Phủ Lý, Hà Nam: Nói chung cái này nhà mình sử dụng 16, 17 năm nay rồi, từ ngày sử dụng chưa có vấn đề gì cả, cảm thấy nó mát mẻ, nó rẻ hơn và nó tiện lợi hơn.

Theo thống kê, trên toàn quốc có 39 nhà máy sản xuất tấm lợp amiăng xi măng, năng lực sản xuất đạt khoảng 106m2/năm và tạo công ăn việc làm cho trên 5000 lao động. Hầu hết các nhà máy đều chạy hết công suất và không có hàng tồn kho do nhu cầu sử dụng của người dân rất lớn.

Tuy nhiên, từ năm 2011, Chính phủ đã có đề án ngừng sản xuất loại vật liệu này do có khuyến cáo ảnh hưởng tới sức khỏe của con người. Nhiều đơn vị đã thử nghiệm các sợi khác để thay thế amiăng song hiện chưa có loại nào thay thế được.

Ông Lê Văn Nghĩa – Tổng giám đốc CTCP Đầu tư Xây lắp và Vật liệu xây dựng Đông Anh, Hà Nội: Năm 2001 chính phủ cấm sử dụng đến năm 2004 thì công ty đã tìm công nghệ mới là sợi PVA nhưng trong quá trình sử dụng phát sinh ra một số bất cập, giá thành cao, chất lượng không bền bằng sợi AC, công đoạn sử dụng phải đầu tư nhiều để sử dụng sợi thì chưa đâu thay thế được.

Chính vì vậy từ năm 2004, Chính phủ đã ban hành Quyết định 133 về việc cho phép sử dụng amiăng trắng để sản xuất tấm lợp. Nhưng để hạn chế ảnh hưởng, Bộ Xây dựng đã yêu cầu các nhà máy phải hoàn thiện công nghệ, kiểm soát khí thải, nước thải, chất thải rắn. Đến nay, hầu hết các đơn vị đã đầu tư máy móc tự động. Hơn nữa qua các nghiên cứu chưa tìm thấy bằng chứng nào chứng minh amiăng trắng gây hại cho sức khỏe người lao động và người sử dụng.

Ông Lê Văn Tới – Vụ trưởng Vụ Vật liệu Xây dựng, Bộ Xây dựng: amiăng trắng trong sản xuất tấm lợp có kiểm soát thì nó đảm bảo an toàn ngay cả như kết quả bên Nga, nhân dân thành phố ở ngay mỏ khai thác tỷ vệ ung thư, tỷ vong cũng không. Bộ xây dựng chỉ đạo các cơ sở sản xuất phải có những biện pháp để không ngừng cải tiến các thiết bị của mình và đặc biệt bảo vệ sức khỏe của người lao động cũng như các biện pháp không gây ra ô nhiễm cho môi trường xung quanh cũng như phế phẩm.

Ông Vũ Thái Hòa – Giám đốc Công ty cổ phần Bạch Đằng, Nam Định: Nên hay không nên sử dụng, riêng chúng tôi thì việc sử dụng amiăng trắng có kiểm soát vẫn có thể tiến hành ổn định lâu dài quan trọng mình kiểm soát được, hàng năm chúng tôi quan trắc các chỉ tiêu đều đảm bảo, khám bệnh nghề nghiệp chụp phim đều chưa có phát hiện nào mắc bệnh nghề nghiệp đến sức khỏe người lao động. Về lộ trình nếu giảm hoặc bỏ thì chính sách có phải lộ trình.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu để đưa ra phương án phù hợp. Tuy nhiên trên thế giới vẫn còn trên 140 nước vẫn đang sử dụng loại sợi này. Nhu cầu trong nước còn rất lớn. Hơn nữa, dừng sản xuất sẽ dẫn đến xáo trộn cho các đơn vị sản xuất và cả người tiêu dùng.

Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Khảo sát, xem xét môi trường tại một số nhà máy trên cơ sở đó có cách nhìn toàn diện thực tiễn, kết quả sản xuất các nhà khoa học bộ xây dựng sẽ tổng hợp nghiên cứu trình thủ tướng thích hợp cân bằng lợi ích sức khỏe người dân, đến nhu cầu sử dụng, cái sản xuất tài sản thiết bị đối với địa phương để dung hòa lợi ích các bên. Nếu cấm thì đưa ra lộ trình để có vật liệu thay thế để tính sức mua của người dân đồng thời cũng để các doanh nghiệp khấu hao trả nợ chuyển sang hình thức khác.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam, nếu thị phần của loại vật liệu này nhỏ thì có thể bỏ. Nhưng nếu nó chiếm thị phần từ 30 đến 35% như hiện tại, thì cần nghiên cứu giải pháp phù hợp. Bởi tấm lợp này rất hữu dụng trong những trường hợp khẩn cấp nhưng thiên tai, bão lũ.

Mặc dù có nhiều ý kiến trái chiều về việc nên hay không nên sử dụng amiăng trắng trong sản xuất. Tuy nhiên, có một điều không thể phủ nhận là những tấm fibro ximang này có vai trò rất quan trọng đối với bà con ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa đặc biệt là những nơi thường xuyên xảy ra bão lũ.

Còn theo các doanh nghiệp, để đảm bảo uy tín cho ngành sản xuất tấm lợp, vì lợi ích người tiêu dùng, các doanh nghiệp không chấp hành nghiêm túc các quy định quản lý trong sản xuất thì cần phải xử phạt nghiêm minh.

Ông Lê Văn Nghĩa – Tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư xây lăp và vật liệu xây dựng Đông Anh, Hà Nội: Đề xuất với quản lý nhà nước quản lý chất lượng sản phẩm, đơn vị nào không đảm bảo chất lượng sản phẩm phải có ý kiến và xử phạt ngay, nếu doanh nghiệp nào không đầu tư cho môi trường như bụi khí nước để làm trong sạch môi trường thì phải có chế tài và điều kiện khác của người lao động kiểm tra xem thế nào, để làm sao đảm bảo minh bạch trong sạch và ý thức sử dụng lao động tăng lên.

Về phía Bộ Xây dựng, Bộ tiếp tục yêu cầu các đơn vị sản xuất không mở rông thêm công suất và không cho phép xây dựng mới nhà máy sản xuất tấm lợp. Việc quản lý cũng được siết chặt chẽ.

Để nắm bắt thêm thông tin đầy đủ, khoa học và khách quan về vấn đề này, ngày hôm nay, Bộ Xây dựng cũng sẽ phối hợp với Ủy ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc Hội tổ chức Hội thảo Quản lý và sử dụng amiăng trắng trong sản xuât tấm lợp ở Việt Nam. Chúng tôi sẽ chuyển tới quý vị và các bạn ý kiến của các nhà khoa học trong và ngoài nước về vấn đề này.

Tin từ phòng Thời sự
Đài PT – TH Lâm Đồng