Tấm lợp fibro xi măng gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người – Đâu là sự thật?

Mang nhiều đặc tính ưu việt như bền, dai, chịu nhiệt, cách điện, cách âm, chịu ma sát và các lực tác động … amiăng được coi như là nguyên liệu đầu vào hữu ích trong sản xuất hơn 3000 sản phẩm ứng dụng thuộc các lĩnh vực: vật liệu xây dựng, sản phẩm chịu ma sát như má phanh, miếng đệm, các loại vải sợi, quần áo chịu nhiệt, công nghiệp hàng không, công nghiệp dược phẩm.

Tuy nhiên, có rất nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh loại sợi amiăng cũng như là tấm lợp fibro xi măng về khả năng gây bệnh ung thư phổi cho con người khiến không ít người dân tỏ ra lo ngại trong việc sử dụng. Vậy đâu là sự thật cần được làm sáng tỏ? Và có hay không những ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng?

Để làm rõ vấn đề này, PV báo ĐS&PL đã vào cuộc tìm hiểu.

1. Nghi phạm có phải mang tên … amiăng?

Theo ông Lê Văn Tới – Vụ trưởng Vụ vật liệu xây dựng – Bộ Xây dựng thì tại Việt nam, amiăng (hay còn gọi là amiăng trắng) vẫn được chính phủ cho phép sử dụng trong phối trộn với xi măng và các chất phụ gia khác để làm tấm lợp fibro xi măng – loại tấm lợp có chất lượng tốt, chịu được những điều kiện khắc nhiệt của thời tiết, giá rẻ phù hợp với túi tiền của đa số người dân vùng sâu, vùng xa, người có thu nhập thấp.

Vậy loại vật liệu này có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe người lao động và môi trường? Điều này có đúng không?

Để trả lời cho những lo lắng nói trên, ông Boris Soshenko, Chủ tịch Công đoàn Lao động ngành Xây dựng và VLXD Nga cho hay: Trong tự nhiên, có nhiều loại sợi amiăng khác nhau và chúng được chia thành hai nhóm riêng biệt: nhóm amiăng amphibole (amiăng nâu và xanh) và nhóm amiăng serpentine (amiăng trắng). Các loại sợi amiăng thuộc nhóm nâu và xanh có cấu tạo sợi dạng thẳng, nhám, hình kim, chu kỳ bán phân hủy chậm có khả năng gây ra ung thư phổi, ung thư trung biểu mô và đã bị cấm sử dụng tại tất cả các quốc gia trên thế giới. Amiăng chrysotile (còn gọi là amiăng trắng) thuộc nhóm serpentine có cấu tạo sợi dạng xoắn, xốp mềm, dễ phân hủy trong môi trường axit, chu kỳ bán phân hủy ngắn và sẽ bị đào thải ra khỏi cơ thể trong vòng từ 0,3 -11 ngày. Do đó hiện nay amiăng trắng là loại sợi duy nhất được phép buôn bán vận chuyển trên thế giới hiện nay do những tính chất ưu việt của nó mà chưa có loại vật liệu nào có thể thay thế hoàn toàn được.

Ông Lê Văn Tới khẳng định: “Chúng ta đã cấm sử dụng amiăng amphibole dưới mọi hình thức, chỉ cho phép sử dụng amiăng trắng để sản xuất. Quan điểm của Việt Nam là sản xuất tấm lợp amiăng phải đảm bảo nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về môi trường và y tế. Sử dụng trong nhà ở và các công trình công cộng phải tuân thủ quy định của quy chuẩn xây dựng Việt Nam”.

2. Không khống chế được mới cấm

Sau gần 50 năm phát triển, ngành sản xuất tấm lợp amiăng xi măng đã trở thành một ngành công nghiệp gồm 40 cơ sở sản xuất với công suất thiết kế gần 100 triệu m2/năm, sử dụng gần 6.000 lao động. Theo thông tin từ Bệnh viện Xây dựng – Bộ Xây dựng thì hằng năm đơn vị đã phối hợp với các nhà máy tiến hành chụp X-quang cho hàng nghìn công nhân đang làm việc trong các cơ sở sản xuất tấm lợp AC, song chưa kết luận được ca bệnh bụi phổi amiăng hay ung thư trong biểu mô.

Theo ông Lê Minh Phúc, Phó chủ tịch Hiệp hội Tấm lợp Việt Nam, một nửa thế giới sử dụng amiăng trắng hoặc không phản đối amiăng. Tuy nhiên không có nghĩa amiăng an toàn tuyệt đối. Một loại sợi dù tự nhiên hay nhân tạo, dù vô cơ hay hữu cơ nếu sử dụng không có kiểm soát thì nhất định sẽ gây nguy hại cho sức khỏe con người. Do đó cần có những biện pháp sử dụng amiăng trắng an toàn và có kiểm soát nhằm phát huy lợi ích kinh tế xã hội của sợi này đồng thời giúp bảo vệ sức khỏe người lao động tốt nhất.

Nguồn: Báo Đời sống và Pháp luật