Trước ý kiến cho rằng, amiăng trắng có ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người và môi trường, hội thảo đã đưa ra các cơ sở thực tiễn nhằm lý giải cũng như đề xuất giải pháp trong quản lý sản xuất, sử dụng tấm lợp chứa amiăng trắng ở Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho biết: “Việt Nam là một trong những quốc gia tham gia công ước kiểm soát hóa chất độc hại, Chính phủ đã cấm tuyệt đối sử dụng các chất độc hại cho môi trường và sức khỏe cộng đồng để sản xuất vật liệu xây dựng. Đối với amiăng, nghiêm cấm việc sử dụng amiăng nhóm amfibole (amiăng nâu và xanh) trong sản xuất vật liệu xây dựng dưới mọi hình thức, chỉ cho phép sử dụng amiăng trắng (chrysotile) để sản xuất tấm lợp”.
Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam, sợi amiăng trắng được sử dụng chủ yếu trong sản xuất tấm lợp amiăng xi măng. Hiện nay, cả nước có 41 cơ sở sản xuất tấm lợp amiăng xi măng, năng lực sản xuất khoảng 106 triệu m2/năm và tạo công ăn việc làm cho hơn 5.000 lao động.
Tuy nhiên, tại hội thảo đại diện Tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam lại đưa ra các dẫn chứng về sự nguy hại của amiăng trắng. “Các đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, các loại amiăng đều có khả năng tiềm tàng gây ung thư cho con người. Một số nghiên cứu ảnh hưởng của amiăng đối với sức khỏe con người ở một số nước Châu Âu, Úc, Nhật Bản nói rằng không có ngưỡng tiếp xúc an toàn với sợi amiăng”, đại diện WHO chia sẻ.
Vị đại diện này cũng đưa ra con số cụ thể: “Theo ước tính của WHO năm 2004, có tới 107.000 người chết liên quan tới amiăng. Trên thế giới hiện có 54 quốc gia chính thức cấm amiăng. Vậy nên, Việt Nam cấm sử dụng amiăng là hoàn toàn có căn cứ”.
Đại diện Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế) cũng đưa ra những căn cứ cho thấy sự nguy hại từ amiăng trắng. Trong danh mục các chất gây độc hàng đầu (CERCLA) do Cơ quan thống kê các chất độc và các bệnh do chúng gây ra (ATSDR) của Hoa Kỳ công bố vào năm 2007 thì amiăng amphibole xếp thứ 92, còn chrysotile xếp thứ 119. Như vậy, có 118 chất độc hơn chrysotile, trong đó thạch tín (arsenic) xếp thứ nhất, chì thứ hai, thuỷ ngân thứ ba và kẽm thứ 73 mà hiện nay con người đang sử dụng và chung sống với chúng, khó có khả năng cấm chúng …
Tuy nhiên, theo ông Lê Văn Tới, Vụ trưởng Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) lại cho rằng, amiăng trắng không gây độc hại và cần tiếp tục cho phép sử dụng trong sản xuất tấm lợp đi kèm với việc kiểm soát chặt chẽ và bảo vệ môi trường nghiêm ngặt. Ông lý giải: “Kết quả nghiên cứu của Bệnh viện Xây dựng trong suốt 6 năm từ 2008 đến 2014 dựa trên tình hình sức khỏe của 3.600 công nhân trực tiếp tiếp xúc với amiăng trắng cho thấy, không có trường hợp bị tổn thương điển hình của bệnh bụi phổi liên quan đến amiăng”.
Chính những tranh cãi này đã gây nhiều “trắc trở” cho 41 doanh nghiệp đã và đang sản xuất tấm lợp amiăng xi măng tại Việt Nam. Lãnh đạo một doanh nghiệp sản xuất tấm lợp tại Đông Anh (Hà Nội) chia sẻ: “Chúng tôi có đến hàng trăm cán bộ công nhân viên vẫn tiếp xúc với amiăng trắng mỗi ngày, tất cả đều được khám sức khỏe thường xuyên và chẳng ai chết vì ung thư cả. Nếu nói như vậy thì sẽ khiến cho hàng loạt các doanh nghiệp như chúng tôi gặp nhiều khốn khó”.
Hiện vấn đề có nên chăng việc tiếp tục cho sản xuất amiăng trắng tại Việt Nam còn gây nhiều tranh cãi. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cũng cho rằng, sẽ đặt vấn đề sức khỏe, lợi ích người dân, doanh nghiệp lên hàng đầu. Tuy nhiên, Chính phủ sẽ là cơ quan có quyết định cuối cùng về việc có nên hay không nên sử dụng tấm lợp amiăng trắng trên cơ sở các ý kiến được Bộ Xây dựng tổng hợp lại sau hội thảo này.
Theo Kim Thoa – Thời báo Tài chính Việt Nam online