Những quyết định gây tranh cãi của WHO: Từ ủng hộ loại bỏ amiang trắng đến che đậy đại dịch Covid-19

Sau những động thái ủng hộ phe vận động cấm amiang trắng, WHO đang đứng trước nguy cơ bị ủy ban Thượng viện Mỹ điều tra về hành vi bao che cho Trung Quốc lúc mới bùng phát dịch bệnh.

Quy kết bao che dịch bệnh tại Trung Quốc

Mới đây, trong buổi họp báo ngày 14/04/2020 tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã khẳng định Mỹ sẽ dừng nguồn tài trợ lên đến hàng trăm triệu USD mỗi năm cho Tổ chức Y tế Thế giới để khởi động tiến trình kéo dài 60-90 ngày, đánh giá vai trò của WHO trong việc quản lý yếu kém và che đậy mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh tại Trung Quốc.

Quay lại thời điểm dịch Covid-19 bùng phát vào tháng 12/2019 tại Vũ Hán, WHO được cho là đã đứng về phía Trung Quốc, nhiều lần đưa ra khuyến nghị không cần phải ban hành lệnh hạn chế đi lại quá mức giữa các quốc gia. Kết quả là, thế giới đã bỏ lỡ thời điểm vàng để lên kế hoạch ứng phó với đại dịch và hàng trăm nghìn người đã thiệt mạng.

Chủ nhân Tòa Bạch Ốc nêu rõ: Khuyến cáo không cần hạn chế đi lại quá mức của WHO là đã xem mục tiêu chính trị quan trọng hơn những biện pháp phòng dịch cứu người. Nếu như WHO làm đúng chức trách, sớm cử chuyên gia y khoa tới Trung Quốc để đánh giá tình hình cũng như phản đối sự thiếu minh bạch của Bắc Kinh thì dịch bệnh đã có thể sớm được ngăn chặn. Nhiều người đã tránh được cái chết và nền kinh tế toàn cầu không phải chịu thiệt hại nặng nề.

Hiện nay, các thượng nghị sỹ Đảng Cộng hòa của Mỹ đang yêu cầu WHO cung cấp văn bản về thông tin liên lạc giữa tổ chức này với chính quyền Trung Quốc, giai đoạn 01/10/2019 đến 12/03/2020. Ngoài ra, một ủy ban Thượng viện Mỹ cũng sẽ được thành lập để điều tra WHO về những cáo buộc che đậy dịch bệnh tại Trung Quốc vào thời điểm mới bùng phát.

Quyết định ủng hộ lệnh cấm amiang trắng

Việc sử dụng sợi amiang trắng trong sản xuất công nghiệp đã trở thành một đề tài gây tranh cãi trong nhiều thập kỷ. Trong khi sợi amiang trắng với những ưu điểm nổi trội về độ bền, dai, chịu nhiệt, cách điện tốt đang được sử dụng làm nguyên liệu trong quá trình sản xuất các vật dụng thiết yếu như lót phanh, găng tay, ống nước, máng xối, tấm lợp và nhiều vật liệu xây dựng khác thì những tổ chức vận động chống amiang trắng đã gây bàng hoàng dư luận khi cho rằng loại sợi này sẽ gây hại cho sức khỏe con người.

Những tổ chức này được báo cáo gồm có nhóm luật sư đang thu lời hàng triệu đô mỗi năm từ tiền luật phí của các vụ kiện tụng liên quan đến amiang, nhà thầu xây dựng chịu trách nhiệm phá bỏ những tòa nhà có chứa amiang, công ty đa quốc gia sản xuất vật liệu thay thế cho sợi và sản phẩm amiang trắng trên toàn cầu, những tổ chức phi chính phủ chuyên nhận tài trợ của các doanh nghiệp sản xuất vật liệu thay thế…

Nếu như các nghiên cứu khoa học đều chứng minh được ảnh hưởng tiêu cực của amiang trắng tới sức khỏe con người thì cộng đồng quốc tế đã có thể đặt lòng tin vào động cơ tốt đẹp của những tổ chức nói trên. Thế nhưng, trong bối cảnh chưa một nghiên cứu khoa học nào cung cấp được bằng chứng ung thư từ “amiang trắng” (mà chỉ quy kết nguyên nhân cho một cụm từ nói chung “amiang” – vốn có bao gồm nhóm amiang màu xanh và nâu gây ung thư) và các tổ chức tham gia vào mạng lưới chống amiang trắng này ngày một gia tăng, dư luận đã buộc phải đặt dấu hỏi về mục đích thực sự phía sau: Liệu có phải vì lợi ích kinh tế?

Đáng chú ý, hành trình đấu tranh của những tổ chức này vẫn luôn có sự đồng hành của Tổ chức Y tế Thế giới. Để vận động chính phủ Việt Nam ban hành lệnh cấm sử dụng amiang trắng, WHO đã từng nhiều lần đưa ra khuyến cáo với thông điệp: “Thế giới đã có nghiên cứu về vấn đề này, Việt Nam không cần nghiên cứu thêm mà cứ thế làm theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế”. Những đề xuất một chiều, thiếu tính khoa học thực tiễn như vậy không chỉ làm chính phủ khó nhìn nhận bản chất sự thật mà còn có thể đưa ra các quyết sách bất hợp lý với thực trạng và điều kiện quốc gia.

Tạm kết

Từ sai lầm tai hại trong cuộc chiến với virus corona, nhìn lại vai trò của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong chiến dịch vận động các quốc gia ban hành lệnh cấm sử dụng amiang trắng, dư luận thế giới đã đến lúc phải thực sự nhìn nhận lại vai trò của họ có còn vì sức khỏe nhân loại, hay đã bị suy thoái bởi những lợi ích kinh tế to lớn khác?


Bài mới hơn