Những lầm tưởng về amiang trong tấm lợp mái fibro xi măng

Trong khoảng 20 năm trở lại đây, những sự lầm tưởng về ảnh hưởng của amiang trong tấm lợp mái fibro xi măng đã gây ra nhiều hoang mang cho dư luận.

Amiang trong tấm lợp mái fibro xi măng là một thành phần phối trộn không thể thiếu cho quá sản xuất trong suốt gần 60 năm nay. Tuy nhiên những thông tin thổi phồng về tác hại của sợi amiang sở hữu nhiều tính năng ưu việt như chống cháy, cách nhiệt, cách nhiệt này đã và đang khiến dư luận không khỏi lo lắng.

Amiang là gì?  

Amiang là một tập hợp gồm sáu khoáng vật silicat (chrysotil, amosit, crocidolit, tremolit, anthophyllit và actinolit) có sẵn trong tự nhiên với cấu trúc tinh thể sợi mỏng và dài. Mỗi sợi amiang gồm hàng triệu sợi nhỏ, có thể được giải phống bằng cách mài mòn hoặc các quá trình xử lý khác.

Với những tính chất ưu việt, khó có thể tìm thấy ở những loại sợi tự nhiên hay nhân tạo khác, sợi amiang đã khai thác sử dụng từ cách đây hơn 4000 năm và mở rộng với quy mô lớn vào cuối thế kỷ 19.

Tại vùng đồi Thetford ở Quebec, một sản lượng lớn sợi amiang trắng được phát hiện lần đầu tiên vào khoảng những năm 1870, đặt nền móng cho sự phát triển của ngành công nghiệp amiang của tỉnh này. Vào năm 1876 và những thập niên 1880, việc sản xuất amiang được khởi xướng ở khu vực như vùng núi Bắc Ý hay Ural của Nga. Tại Mỹ, ngành công nghiệp amiang bắt đầu từ những năm 1858 nhưng phải đến 1899 – khi phát hiện các mỏ lớn ở vùng núi Belvidere, ngành mới được đầu tư nghiêm túc.

Ứng dụng của amiang?

Từ cuối thế kỷ 19, các ứng dụng của amiang bắt đầu trở nên đa dạng với vách thạch cao, trần cách nhiệt, sơn, bê tông, gạch chống cháy, mái chống cháy, ống và xi măng lò sưởi, đồ ngoại thất, gioăng chịu nhiệt, chống cháy và axit, ống cách nhiệt, , sàn và các chất nối vách thạch cao. Cuối thế kỷ 20, amiang là một trong những nguyên liệu tự nhiên rất được ưa chuộng để cách điện trong hệ thống dây điện, cách nhiệt xây dựng và phối trộn với xi măng để chống cháy.

Trong khoảng thời gian sau Thế chiến thứ II, Nhật Bản sử dụng amiang trong sản xuất amoni sunfat, hỗ trợ cho việc sản xuất lúa gạo, tiết kiệm năng lượng, phun lên trần, khung sắt và vách của các toa xe đường sắt, tòa nhà.

Ngày nay, amiang đang được sử dụng như một nguyên liệu hữu ích, thậm chí không thể thay thế trong nhiều lĩnh vực như sản xuất vật liệu xây dựng cách điện, cách nhiệt, chống cháy, ngành oto, hàng không, dược, dầu mỏ, hạt nhân… Số lượng sản phẩm có chứa loại sợi này có thể lên đến hơn 3000.

Amiang có độc không?

Trên thực tế, amiang được chia thành hai nhóm chính gồm amphibole và serpentine với cấu tạo cùng đặc tính riêng biệt. Nhóm amphibole hay còn gọi là amiang xanh, nâu có dạng thẳng, nhám, hình kim và chu kỳ bán tiêu hủy châm nên có nguy cơ gây ra các khối u sau từ 10-20 năm ủ bệnh. Sau một thời gian, những khối u này có thể phát tác thành ung thư và các bệnh phổi nguy hiểm. Hiện nay, amiang nhóm amphibole đã bị cấm sử dụng dưới mọi hình thức trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.

Trong khi đó, nhóm serpentine hay còn gọi là amiang trắng lại có dạng xoắn, xốp mềm. Với khả năng đào thải khỏi phổi sau từ 0,3-11 ngày hoặc bị phân hủy bởi môi trường axit do các đại thực bào tạo ra, amiang trắng được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp trên thế giới.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Y tế, Bệnh viện Xây dựng, Viện Vật liệu Xây dựng – Bộ Xây dựng… về amiang trắng đã kết luận không tìm thấy bằng chứng cũng như các bệnh ung thư có liên đến amiang trắng ở những công nhân hoặc người tiêu dùng có tiếp xúc với loại sợi này.

Amiang Trong Tam Lop Mai

Amiang trong tấm lợp mái fibro xi măng là amiang trắng có thể được sử dụng an toàn.

Amiang trong tấm lợp mái có ảnh hưởng tới sức khỏe không?

Amiang trắng là một trong những nguyên liệu phối trộn không thể thiếu để sản xuất tấm lợp fibro xi măng. Tuy nhiên, do chỉ chiếm một phần nhỏ từ 7-10% cũng như có khả năng liên kết chắc với xi măng, amiang trong tấm lợp mái khó có thể bị phát tán ra môi trường bên ngoài trong quá trình sử dụng.

Đối với ngành tấm lợp có sử dụng sợi amiang trắng, Quyết định 1469/QĐ-TTg quy định đến hết năm 2015, các cơ sở sản xuất phải đồng bộ các thiết bị công nghệ với khả năng tự động hóa các khâu xé bao, nghiền, định lượng sợi. Ngoài ra, tất cả nhà máy phải có hệ thống xử lý nước thải, quản lý và tái sử dụng chất thải rắn, nước thải trong quá trình sản xuất, đảm bảo yêu cầu môi trường.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc thực hiện quyết định trên, các doanh nghiệp đã đầu tư cải tiến, hoàn thiện và hiện đại hóa dây chuyền công nghệ. Kết quả 11 năm khám bệnh nghề nghiệp cho công nhân của ngành và đo môi trường lao động không phát hiện trường hợp nào mắc các bệnh liên quan đến amiang trắng cũng như không phát hiện nồng độ bụi sợi vượt quá giới hạn cho phép có thể xem là thành quả cho việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của nhà nước, pháp luật.

Qua đây có thể khẳng định rằng nếu thực hiện việc sử dụng amiang trắng một cách an toàn và có kiểm soát, nền kinh tế vẫn có thể hưởng lợi từ sự phát triển của nhiều ngành nghề trong khi không phải hy sinh một nguồn nguyên liệu tự nhiên thật sự hữu ích.


Bài mới hơn