Nga và Châu Âu đấu tranh cho việc sử dụng amiang như thế nào?

Trong nửa đầu thế kỷ 20, amiang được xem là một khoáng chất kỳ diệu được sử dụng ở hầu hết mọi nơi nhưng đến những năm 1970, các công ty khai thác amiang ở Mỹ và Tây Âu đã trở thành nạn nhân của làn sóng quá khích chống amiang.

Chiến tranh thương mại từ lâu đã trở thành một khái niệm quen thuộc. Trong quá khứ, khi Caesar chính phục Ai Cập, ông ta đã dự tính ngăn chặn đường tiếp tế gạo từ kho thóc lớn nhất Địa Trung Hải nhằm làm suy yếu đối thủ tại Eternal City – một nơi phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp thực phẩm. Khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt để giành được quyền kiểm soát thương mại và chuỗi sản xuất đã mang đến chiến thắng thuyết phục hơn việc sử dụng vũ trang. Trong suốt chiến tranh Livonian, Ivan the Terrible cũng đã khéo léo thực hiện các chính sách ngoại giao và thương mại để các thương nhân châu Âu muốn mạo hiểm bất chấp sự cấm đoán của các quốc gia, mang vũ khí, đồng và những nguồn cung thiết yếu khác cho quân sự đến Nga. Trong thế giới hiện đại ngày nay, mọi thứ không thay đổi ngoại trừ phương thức triển khai có khác biệt đôi chút.

Ví dụ từ những năm 1970, giữa nhóm chia sẻ trách nhiệm phương Tây là các quốc gia của Liên minh Châu Âu, một phần giới quyền lực Mỹ, Nga (trước đây là Liên Xô) và các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương đã xảy ra một cuộc tranh đấu kéo dài về việc sử dụng một loại khoáng chất công nghiệp có tên là amiang. Trong khi các nước phương Tây ra sức hạn chế việc sử dụng “lanh núi” (tên gọi khác của amiang trong thời cổ đại, xuất phát từ cấu trúc sợi của nó) thì Nga, các quốc gia thuộc CIS và khu vực châu Á – Thái Bình Dương lại nỗ lực bảo vệ quyền sử dụng loại sợi này. Trong cuộc chiến chống lại việc sử dụng amiang, đại diện của các tập đoàn và nhà hoạt động xuyên quốc gia đã sử dụng nhiều biện pháp khác nhau, từ vận động hành lang cho đến gây áp lực lên lãnh đạo các quốc gia. Cuộc chiến thương mại này đa phần được tiến hành bí mật và những người ngoại đạo được giao vai trò dùng ý kiến cá nhân để kích động sự phẫn nộ và bỏ phiếu cho một hành động nào đó của chính quyền.

Amiang là tên gọi chung của những khoáng sản thuộc nhóm silicat gồm các loại sợi tốt nhất. Nó không chỉ khác biệt với đặc tính tự nhiên độc nhất (như không cháy, không tan chảy và cực kỳ bền) mà còn có cấu trúc thuận lợi cho việc làm vải, giúp len hoặc lanh trở nên bền và được gia cố tốt hơn bằng sợi khoáng. Trong nửa đầu thế kỷ 20, amiang được xem là một khoáng chất kỳ diệu được sử dụng ở hầu hết mọi nơi, từ đóng tàu, xây nhà tới sản xuất mũ. Tất cả diễn ra bình thường cho đến những năm 1970, các công ty khai thác amiang ở Mỹ và Tây Âu trở thành nạn nhân của làn sóng quá khích chống amiang. Một câu hỏi hợp lý được đưa ra là tại sao? Những câu chuyện tai tiếng về người bị tổn thương đến từ đâu? Câu trả lời rất đơn giản là amiang, nhưng amiang cũng có nhiều loại khác nhau.

Asbestos Fiber

Amiang là tên gọi chung cho một số khoáng sản. Ở phương Tây, amiang nhóm amphibole được sử dụng chủ yếu và hầu hết các trường hợp bệnh đều liên quan đến loại sợi này hoặc những sợi “họ hàng” với chúng. Ở Nga, amiang trắng được khai thác theo phương thức truyền thống lại có những đặc điểm khác biệt. Cụ thể, do chiều dài sợi ngắn (dưới 0,5 micron), chúng được đào thải hoàn toàn ra khởi cơ thể trong 15 ngày và không thể gây hại cho con người (Theo Khám phá về độ bền sinh học của sợi amiang trắng do David M.Bernstein, Rick Rogers và Paul Smith). Một nghiên cứu khác về ảnh hưởng của việc sử dụng má phanh với lớp lót amiang trắng chỉ ra rằng làm việc với những vật liệu chứa amiang trắng là an toàn nếu tuân thủ các tiêu chuẩn bảo vệ người lao động. Tổ chức Y tế Thế giới vào năm 2007 cũng đã cung cấp tài liệu về “Sức khỏe của công nhân: Kế hoạch hành động toàn cầu cho năm 2008-2017”. Tại đoạn 10 có chỉ ra việc kiểm soát các bệnh liên quan đến amiang sẽ được xem xét “Một cách tiếp cận khác biệt để quy định những dạng thức khác nhau, phù hợp với những văn bản pháp lý quốc tế và bằng chứng mới nhất cho các hoạt động hiệu quả”. Trên thực tế, điều này có nghĩa WHO không chỉ công nhận sự khác biệt giữa nhóm amiang amphibole và amiang trắng mà còn cam kết xem xét tất cả những nghiên cứu khoa học đã công bố về đề tài này.

Thế nhưng, tại sao các nhóm vận động hành lang ở Mỹ và Liên minh châu Âu lại cố gắng thúc đẩy lệnh cấm sử dụng tất cả các loại amiang? Câu trả lời rất đơn giản. Sau những năm 1970, nhà sản xuất các chất tương tự như amiang tổng hợp đã xuất hiện và không muốn san sẻ thị trường với amiang trắng – loại sợi vừa rẻ vừa có chất lượng tốt hơn sản phẩm của họ. Các doanh nghiệp phương Tây không thể chiến thắng trong cuộc cạnh tranh công bằng mà chỉ có thể đặt áp lực nhiều nhất có thể. Kết quả là, những câu chuyện đau lòng về sự nguy hiểm của amiang, tuyên bố cấp cao của các chính trị gia và nhiều thủ đoạn khác được đưa ra để làm mất uy tín của loại khoáng sản thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện truyền thông này.

Tuy nhiên, ở Nga, Kazakhstan và một số quốc gia khác, việc sản xuất amiang trắng không chỉ tiếp diễn mà còn chứng kiến những bước phát triển. Theo vị trí chính thức của Liên bang Nga liên quan đến amiang, việc sử dụng có kiểm soát không gây nguy hiểm cho sức khỏe, bao gồm cả đá phiến vì hỗn hợp xi măng đã loại trừ khả năng giải phóng sợi amiang tự do vào không khí.

Thị trường toàn cầu cho việc sử dụng khoáng sản này cũng đang được mở rộng; những sản phẩm mới được tạo ra trên nền tảng của nó. Các sản phẩm làm từ amiang trắng được sử dụng bởi các quốc gia có dân số chiếm hơn 2/3 dân số thế giới. Đối với những quốc gia này, việc amiang trắng mang đến nguồn nước uống với giá cả phải chăng cho hàng triệu gia đình từ những tấm mái lợp đáng tin cậy, rẻ tiền là cách thiết thực nhất để cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Nhưng cuộc chiến tranh thương mại vẫn tiếp diễn. Số phận của hàng ngàn người phụ thuộc vào kết quả của nó. Chỉ riêng ở Nga, hai thành phố với dân số hàng chục nghìn người đang sống nhờ vào ngành công nghiệp amiang trắng (Yasny và Asbest nằm cạnh các nhà máy khai thác), chưa kể nhiều nhà máy, cửa hàng chế biến và các doanh nghiệp khác. Tổng cộng, hơn 50 nghìn người đang tham gia chế biến khoáng sản của Nga.

Amiang trắng cũng không kém phần quan trọng đối với các nhà nhập khẩu vì nó là nguồn nguyên vật liệu giá rẻ, chất lượng cao duy nhất. Các sản phẩm có nguồn gốc khoáng sản có thể cải thiện chất lượng cuộc sống của dân cư tại các quốc gia Đông Nam Á và châu Phi. Thiệt hại từ lệnh cấm amiang trắng có thể gây ảnh hưởng to lớn tới đời sống xã hội của những con người đang chiếm đến 2/3 dân số thế giới. Tuy nhiên, ai quan tâm đến điều này trong khi rất nhiều tiền bạc của họ đang bị đe dọa?

East Russia 


Bài mới hơn