Một số quy định trên thế giới và tại Việt Nam về tác động của amiăng đến sức khỏe người lao động

Hội đồng Y tế thế giới (WHA) đã hướng dẫn cần xem xét và áp dụng các “Phương pháp tiếp cận khác nhau tuỳ thuộc vào điều kiện các quốc gia” khi thí điểm khuyến cáo sử dụng các biện pháp loại bỏ các bệnh bụi phổi liên quan đến amiăng tại Việt Nam và Thái Lan.
Thế giới

Một đoạn trích trong Chương trình nghị sự mục 12.13 – kế hoạch hành động toàn cầu của WHA – về sức khoẻ người lao động đã khẳng định sẽ không cấm sử dụng sợi amiăng: “WHO sẽ làm việc với các quốc gia thành viên để tăng cường năng lực của Bộ y tế nhằm cung cấp cho lãnh đạo các quốc gia về hoạt động liên quan đến sức khỏe của người lao động, xây dựng và thực hiện các chính sách, kế hoạch hành động, và kích thích sự hợp tác liên ngành. Hoạt động bao gồm các chiến dịch toàn cầu để loại bỏ các bệnh bụi phổi liên quan đến amiăng – ghi nhớ là các phương pháp tiếp cận cần phải được tiến hành sao cho phù hợp với các văn kiện quốc tế, quy định và văn hoá, kinh tế, chính trị vùng miền, bằng chứng về tính ảnh hưởng cúa sợi, cũng như chủng ngừa của nhân viên chăm sóc sức khỏe chống lại viêm gan siêu vi B hoặc các hành động khác nhằm giải quyết các ưu tiên về sức khỏe liên quan đến công việc.” (Kế hoạch hành động toàn cầu của WHA).

Khi tiến hành chiến dịch này, WHO và ILO đã cùng hợp tác soạn thảo “Đề cương cho sự phát triển của Chương trình Quốc gia về xoá bỏ bệnh bụi phổi liên quan đến amiăng”. Bản đề cương sau đó đã được thông qua mà không có sự tham vấn từ đại diện chính phủ và chuyên gia tư vấn các nước và gây ra hiểu nhầm từ “loại bỏ các bệnh liên quan đến amiăng” thành “cấm sử dụng amiăng”.

http://www.who.int/occupational_health/publications/elimasbestos/en/index.html.

Việt Nam

Quan hệ quốc tế

  • Việt Nam là một trong các quốc gia tham gia công ước kiểm soát hóa chất độc hại.
  • Hội nghị các quốc gia thành viên lần thứ 6 năm 2013 tại Geneva: Việt Nam, Ukraine, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Liên bang Nga, Zimbabwe và Ấn Độ không tán thành việc đưa amiăng trắng vào Phụ lục III của Công ước Rotterdam.

(Điều 5, Mục C, Báo cáo công ước Rotterdam COP 6:

http://www.pic.int/TheConvention/ConferenceoftheParties/Meetings/COP6/tabid/2908/language/en-US/Default.aspx)

Quản lý trong nước

  • Bộ Xây dựng là cơ quan Nhà nước quản lý lĩnh vực sản xuất tấm lợp.
  • Các quy định về amiăng chrysotile dựa trên Quy hoạch tổng thể phát triển vật liệu xây dựng ở Việt Nam được lập theo giai đoạn 10 năm. Quy hoạch được xem xét, sửa đổi 5 năm một lần.
    – Quyết định 115/2001/QĐ-TTg ngày 01/08/2001: Quy hoạch tổng thể đến 2010, ngừng sử dụng amiăng năm 2004;
    – Quyết định 133/2004/QĐ-TTg ngày 20/07/2004: Cấm amiăng amphibole, sử dụng có kiểm soát amiăng chrysotile, không đầu tư mới, không mở rộng;
    – Quyết định121/2008/QĐ-TTg ngày 29/08/2008: Quy hoạch đến 2020: Cơ sở sản xuất tấm lợp AC phải đầu tư, hoàn thiện công nghệ đảm bảo nghiêm ngặt các yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường và y tế.
    – Quyết định 1469/QĐ-TTg ngày 22/08/2014: Quy hoạch đến 2020, tầm nhìn 2030: Năm 2020 sản xuất 106 triệu m2 tấm lợp xi măng sợi; Không mở rộng nhà máy AC, tiến tới dừng sử dụng chrysotile.
  • Hội nghị quốc tế “Báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học về tác động của amiăng trắng đến sức khỏe con người – biện pháp quản lý phù hợp” do Bộ Xây dựng phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội và Bộ Khoa học – Công nghệ tổ chức vào ngày 10/12/2014 đã tổng hợp các ý kiến, số liệu được các nhà khoa học và các diễn giả đưa ra và trình lên Thủ tướng. Báo cáo tổng kết hội nghị đã kiến nghị các vấn đề liên quan đến amiăng cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng, tiếp tục nghiên cứu để có những chứng cứ minh bạch, thuyết phục dựa trên cơ sở khoa học. Quyết định chính sách phải dựa trên nguyên tắc: Đặt vấn đề sức khỏe người lao động, người dân lên hàng đầu tuy nhiên cũng cần phải xem xét bối cảnh thực tiễn, các yếu tố kinh tế – xã hội, các lợi ích của người dân, doanh nghiệp.

Nhằm đảm bảo sức khoẻ người lao động, bảo vệ môi trường

  • Thông tư số 1529/1998-TTLT/BKHCNMT-BXD ngày 17/10/1998 của liên Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường và Bộ Xây dựng hướng dẫn đảm bảo môi trường trong sử dụng Amiăng vào sản xuất các sản phẩm vật liệu xây dựng.
  • Thông tư số 19/2011/TT-BYT ngày 06/06/2011 về hướng dẫn quản lý vệ sinh lao động, sức khỏe người lao động và bệnh nghề nghiệp trong đó hướng dẫn quản lý môi trường lao động và sức khỏe người lao động có tiếp xúc với Amiăng.
  • Nghị định 26/2011/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi một số điều của nghị định số 108/2008/NĐ-CP quy định amiăng trắng thuộc Phụ lục V “Danh mục các hóa chất phải khai báo”.

Quản lý vật liệu xây dựng

  • Nghị định số 124/2007/NĐ-CP ngày 31/7/2007 của Chính phủ về quản lý vật liệu xây dựng.
  • Thông tư số 11/2011/TT-BXD ngày 30 tháng 8 năm 2011 của Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn Quốc gia QCVN16 về vật liệu xây dựng.
  • Thông tư số 03/2012/TT- BXD ngày 5/9/2012 Về việc công bố danh mục và mã số HS vật liệu amiăng thuộc nhóm amfibol cấm nhập khẩu.