Amiang trắng không bị đưa vào Công ước Rotterdam

Vào ngày 18 tháng 9 năm 2004, các nước Thành viên của Công ước Rotterdam đã từ chối đề xuất đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước (Prior Informed Consent). Rất nhiều quốc gia, đại diện cho hơn 3 tỷ người đã nêu quan điểm của mình và tuyên bố rằng Công ước Rotterdam không phải là công cụ phù hợp để bảo vệ sức khỏe người lao động trong các hoạt động mua bán, vận chuyển và sử dụng amiăng trắng.

Sự hiểu biết chiến thắng chính sách mị dân

“Sự thật không biến mất chỉ vì nó bị bỏ qua”

Aldous Huxley

Vào ngày 18 tháng 9 năm 2004, các nước Thành viên của Công ước Rotterdam đã từ chối đề xuất đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước (Prior Informed Consent). Rất nhiều quốc gia, đại diện cho hơn 3 tỷ người đã nêu quan điểm của mình và tuyên bố rằng Công ước Rotterdam không phải là công cụ phù hợp để bảo vệ sức khỏe người lao động trong các hoạt động mua bán, vận chuyển và sử dụng amiăng trắng.

Đây là thất bại lớn của Liên minh châu Âu, Chile và các thành viên còn lại trong nhóm những nước vận động cấm sử dụng amiăng trắng, đó là những thành phần dẫn đầu trong cuộc chiến nhằm đưa loại sợi này vào danh sách các loại thuốc trừ sâu và hóa chất độc hại. Một số nước trong nhóm trên còn tỏ vẻ thất vọng đối với phe đối lập như Nga và Canada, về việc họ đặt lợi ích kinh tế của thiểu số lên trên nguy cơ sức khỏe.

Nhưng chúng ta không nên để những lời ám chỉ vô căn cứ này làm lu mờ đi sự thật rằng mục đích chính của các nước muốn đưa amiăng trắng vào Công ước Rotterdam chỉ là lợi dụng lệnh cấm buôn bán loại sợi này để thu lơi từ hoạt động kinh doanh của các loại sợi thay thế. Những quốc gia ủng hộ việc cấm amiăng trắng – đặc biệt là Pháp và Chile – nằm trong số những nhà sản xuất chính của các sản phẩm và sợi thay thế, ví dụ như sợi xenlulô và sợi gốm chịu lửa. Vì vậy, họ có được lợi ích kinh tế to lớn trong việc này.

Một vấn đề khác cần được hiểu đúng, đó là tất cả các quốc gia có mặt tại Geneva vào tháng 9 đều ủng hộ những mục đích tốt đẹp của Công ước, chỉ có điều phần lớn trong số họ không bị thuyết phục bởi những cuộc vận động hậu trường nhằm sử dụng Công ước cho lợi ích thương mại. Việc phản đối đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước không có nghĩa là thiếu quan tâm đến các nước đang phát triển, mà nhằm ngăn chặn châu Âu và các nước đồng minh đặt ra các quy định thương mại quốc tế. Cho dù những nước chống amiăng khiếu nại điều gì thì đó cũng không phải dành cho người lao động mà đơn giản chỉ để có được lệnh cấm loại sợi này. Trong một cuộc phỏng vấn của thông tấn xã Associated Press vào tháng 11 năm 2003, Tiến sĩ Reiner Arndt (Chủ tịch Ủy ban Phê duyệt Hóa chất Lâm thời [ICRC] – người đề nghị đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước, đã tuyên bố rằng “Công ước được xây dựng chủ yếu để bảo vệ nước đang phát triển bằng cách cấm nhập khẩu các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người”.

Không có một lý do khoa học nào biện minh được cho hành động xếp amiăng trắng cùng nhóm với thuốc trừ sâu và các hoá chất nguy hiểm nhất. Khác với các loại hóa chất khác có tên trong Công ước, việc sử dụng amiăng trắng không gây hại cho môi trường mà chỉ giới hạn trong phạm vị khu vực sản xuất. Và đã có một công ước quốc tế – Công ước 162 của ILO (Tổ chức Lao động Quốc tế) với nội dung “An toàn trong sử dụng amiăng trắng”, được thông qua bởi 145 quốc gia áp dụng chính sách sử dụng amiăng trắng có kiểm soát.

Thật đáng tiếc khi những nước không ủng hộ chính sách sử dụng an toàn và có trách nhiệm các loại khoáng sản, kim loại lại lấy lý do bảo vệ sức khỏe và môi trường – vấn đề nhạy cảm của dư luận để hỗ trợ hoạt động thương mại của họ. Điều đó bóp méo nhận thức của rất nhiều người, khiến họ không phân biệt được đâu là sự thật.

Có dấu hiệu của lợi ích thương mại trong cuộc vận động cấm amiăng trắng trên toàn thế giới. Và không ai khác ngoài những nước vận động hành lang xuyên quốc gia là người chiến thắng trong cuộc chiến thương mại dưới vỏ bọc bảo vệ môi trường này. Những nỗ lực đưa amiăng trắng vào danh sách Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước chủ yếu để phục vụ lợi ích thương mại hơn là bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động hay vì nhu cầu của các nước đang phát triển và mới thành lập.

Các nước phản đối đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước lo ngại rằng nếu việc này xảy ra thì sẽ dẫn đến gia tăng sử dụng các sản phẩm thay thế chưa được đánh giá đầy đủ, chúng có nguy cơ gây hại tương đương hoặc thậm chí cao hơn. Ở đây có sự thiên vị khi chỉ đưa amiăng trắng mà không đưa những loại sợi công nghiệp khác sử dụng trong các sản phẩm thay thế vào danh sách. Nó sẽ gây ra sự mất cân bằng trong thị trường sợi công nghiệp quốc tế. Những ngành công nghiệp cạnh tranh với amiăng trắng sẽ có được nhiều ưu đãi như miễn thuế và không bị đưa vào danh sách hóa chất độc tính cao. Hơn nữa, kết quả các nghiên cứu gần đây chứng minh rằng đa phần sợi thay thế dai hơn và rất có thể nguy hiểm đến sức khỏe hơn amiăng trắng.

Kết luận:

Trên thực tế, việc đưa amiăng trắng vào Thủ tục thỏa thuận Thông báo trước được hiểu như một lệnh cấm buôn bán sử dụng và thay thế bằng các sản phẩm khác. Điều đó đi ngược lại nguyện vọng của rất nhiều quốc gia ủng hộ chính sách sử dụng amiăng trắng có trách nhiệm và có kiểm soát.

Nguồn: Chrysotile.com